Behandelmethoden
Het behandelaanbod is gevarieerd en omvat onder andere:
EMDR, Acceptance & Commitment therapie, Cognitieve Gedragstherapie,
Somatic Experience, Creatieve therapie,
Begeleiding bij Zingevingsvragen en Schematherapie.
In de praktijk kunnen we overleggen welke methoden het beste bij je passen, zodat de behandeling op maat kan worden afgestemd.
Hieronder vind je voor elke methode meer informatie om je verder te helpen in je keuze.
EMDR is een populaire en effectieve methode om traumatische gebeurtenissen te verwerken.
Tijdens een EMDR-sessie vraagt de psycholoog je om aan de nare gebeurtenis terug te denken, inclusief de beelden, gedachten en gevoelens die daarbij horen. Dit is om meer informatie te verzamelen over wat je hebt meegemaakt.
Daarna begint de echte behandeling. De psycholoog vraagt je om de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen, terwijl je iets anders doet, zoals het volgen van de handbewegingen van de psycholoog of luisteren naar geluiden via een koptelefoon. Deze afleiding gebeurt in 'sets', of series van stimuli. Na elke set pauzeer je even en vertelt de psycholoog je wat er in je gedachten opkomt. Dit kan allerlei dingen zijn, zoals gedachten, beelden, gevoelens of lichamelijke sensaties.
Wat zijn de effecten van EMDR?
Geleidelijk zal de herinnering haar kracht en emotionele lading verliezen. Het wordt makkelijker om aan de gebeurtenis terug te denken. Vaak veranderen de herinneringsbeelden ook: ze kunnen vager of kleiner worden, of minder nare aspecten van de situatie worden duidelijker. Soms krijg je nieuwe inzichten of gedachten die de gebeurtenis minder bedreigend maken. Deze veranderingen helpen om de schokkende ervaring een plek te geven in je leven.
De werking van EMDR komt doordat het denken aan een nare herinnering samen met de oogbewegingen het natuurlijke verwerkingssysteem van je hersenen stimuleert. Terugdenken aan de herinnering kost veel geheugencapaciteit, net als het volgen van de vingers van de psycholoog. Door deze twee taken tegelijk te doen, is er minder ruimte voor de intensiteit van de herinnering, wat helpt om deze te verwerken.
Bij een eenmalige traumatische gebeurtenis zijn vaak maar een paar sessies nodig om verbetering te merken.
Meer informatie vind je op www.emdr.nl
EMDR
Eye Movement Desensitization Reprocessing therapy
Cognitive Gedrags therapie (CGT)
Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van psychotherapie die actief en doelgericht is.
Samen met een psycholoog bespreek je je probleem en werk je aan je doelen. Het doel is om meer controle over je problemen te krijgen. Door samen na te denken, dingen uit te zoeken en vooral dingen uit te proberen, verander je gedachten en gedrag die je tegenhouden. Hierdoor krijg je meer vrijheid en ervaar je minder negatieve gevoelens.
CGT is een actieve therapie waarmee je in het dagelijks leven aan de slag gaat. Door te oefenen leer je denkvaardigheden waar je je hele leven iets aan hebt. CGT leert je via oefeningen en opdrachten anders te denken en te doen. Dit vermindert je klachten en geeft je handvatten om problemen in de toekomst beter aan te kunnen. CGT richt zich vooral op het hier en nu. De belangrijkste vraag is: waarom blijft dit probleem nu bij jou bestaan?
Voorbeeld van een Negatieve Spiraal
Je kunt bijvoorbeeld in een negatieve spiraal van gedachten, gevoelens en gedrag terechtkomen. Stel, je hebt ruzie gehad op je werk. Hierdoor word je onzeker over wat je collega's van je denken. Uit angst voor afwijzing trek je je steeds meer terug en doe je niet meer mee aan sociale activiteiten. Door dit gedrag hoor je er steeds minder bij en voel je je verdrietig.
Dit is maar een voorbeeld. Je kunt ook last hebben van andere problemen. Maar ook dan kun je in een negatieve spiraal zitten. Met CGT leer je deze negatieve spiraal te doorbreken door anders te reageren.
Hoe Werkt een CGT-Behandeling?
Eerst bespreek je samen met je psycholoog wat er gebeurt in je leven en hoe je daarop reageert. Je onderzoekt hoe goed jouw manier van reageren je helpt en of er betere manieren zijn. Daarna ga je oefenen met nieuwe manieren van denken en doen. Dat doe je tijdens de afspraak met je psycholoog, maar vooral buiten de sessies.
Acceptance en Commitment therapie (ACT)
Acceptance Commitment Therapie (ACT) is een therapie waarbij je leert om je klachten te accepteren (acceptatie). In plaats van te vechten tegen vervelende emoties, gedachten en lichamelijke sensaties, leer je hoe je ermee om kunt gaan. Hierdoor kun je je richten op de dingen die echt belangrijk voor je zijn.
ACT bestaat uit twee delen: Acceptatie en Commitment.
Acceptatie:
-
Ruimte maken voor vervelende emoties: Je leert hoe je vervelende gevoelens kunt accepteren.
-
Afstand nemen van gedachten: Je leert om vervelende gedachten van een afstand te bekijken.
-
Stilstaan bij wie je bent: Je onderzoekt wie je bent en wat je belangrijk vindt.
-
Leven in het hier en nu: Je oefent om meer in het moment te leven (mindfulness).
Commitment:
-
Waarden: Je denkt na over wat jij echt belangrijk vindt in het leven.
-
Actie ondernemen: Je gaat actief werken aan de dingen die je belangrijk vindt. Dit helpt je om sterker te worden en beter om te gaan met uitdagingen.
Behandeling
ACT is een flexibele behandelmethode. Je leert omgaan met obstakels in je leven zodat je je kunt richten op waardevolle dingen. Je werkt aan je gedachten, emoties en lichaam, en doet mindfulness-oefeningen. ACT lijkt op cognitieve gedragstherapie.
ACT heeft 6 stappen die je kunt volgen in willekeurige volgorde:
-
Acceptatie: Ruimte maken voor vervelende ervaringen.
-
Defusie: Afstand nemen van je gedachten.
-
Het zelf: Flexibel omgaan met je zelfbeeld.
-
Hier en nu: Aandacht voor het huidige moment.
-
Waarden: Nadenken over wat je echt belangrijk vindt.
-
Toegewijd handelen: Investeren in je waarden.
Het doel van ACT is om op een flexibele manier te leren denken, zodat je beter kunt omgaan met fysieke of mentale problemen.
Somatic Experiencing
Somatic Experiencing (SE) is een therapievorm die zich richt op het loslaten van opgeslagen spanning in het lichaam die veroorzaakt wordt door traumatische ervaringen. Dr. Peter Levine, een Amerikaanse psycholoog en traumadeskundige, ontwikkelde deze methode na jaren van onderzoek naar hoe dieren in het wild omgaan met stress en gevaar. Hij ontdekte dat dieren na een stressvolle situatie niet blijven hangen in hun angst, maar deze spanning direct ontladen door middel van beweging en trilling. Levine vertaalde deze natuurlijke manier van ontladen naar een therapeutische benadering voor mensen.
Hoe werkt Somatic Experiencing?
Bij Somatic Experiencing draait alles om het bewust worden van je lichaam en de signalen die het je geeft. Trauma zorgt ervoor dat het zenuwstelsel vast komt te zitten in een staat van verhoogde paraatheid (vechten, vluchten) of bevriezing. SE helpt je om deze vastzittende energie stap voor stap te ontladen, zodat je lichaam weer tot rust kan komen.
Je wordt tijdens de sessies begeleid om je bewust te worden van lichamelijke sensaties die verband houden met je trauma. Dit kunnen tintelingen, druk, warmte, kou of beweging zijn. Door langzaam en voorzichtig deze sensaties te verkennen, kan je lichaam de vastzittende spanning loslaten.
Wat zijn de voordelen van Somatic Experiencing?
-
Vermindering van Stress en Angst: SE helpt je om de stress die je lichaam heeft opgeslagen los te laten, waardoor je je rustiger en veiliger voelt.
-
Betere Emotionele Regulatie: Door meer bewust te worden van je lichaam, leer je beter om te gaan met emoties en deze op een gezonde manier te uiten.
-
Verhoogd Lichaamsbewustzijn: SE maakt je meer bewust van de signalen die je lichaam je geeft, wat je kan helpen om beter voor jezelf te zorgen.
-
Trauma Verwerking: SE biedt een veilige manier om traumatische ervaringen te verwerken zonder dat je deze opnieuw hoeft te beleven.
-
Verbeterde Relaties: Door minder last te hebben van stress en trauma, kun je beter communiceren en relaties opbouwen.
Voor Wie is Somatic Experiencing Geschikt?
Somatic Experiencing is geschikt voor iedereen die te maken heeft gehad met traumatische ervaringen of langdurige stress. Dit kunnen grote gebeurtenissen zijn zoals ongelukken, geweld of verlies, maar ook minder opvallende zaken zoals chronische stress op het werk, relatieproblemen of gezondheidskwesties. SE is zowel geschikt voor volwassenen als kinderen.
Wat Kun je Verwachten van een SE-Sessie?
De psycholoog zal je vragen stellen over je klachten en je doelen. Vervolgens word je begeleid om je aandacht naar je lichaam te brengen en te luisteren naar de sensaties die je voelt. De psycholoog zal je helpen om deze sensaties te verkennen zonder overweldigd te raken.
Een belangrijk aspect van SE is dat het langzaam en in kleine stapjes gebeurt. Je hoeft niet direct je diepste trauma’s onder ogen te zien. In plaats daarvan werk je stap voor stap aan het loslaten van spanning. Soms kunnen sessies intens aanvoelen, maar de psycholoog zorgt ervoor dat je je veilig en ondersteund voelt.
Creatieve therapie
Creatieve therapie is een vorm van therapie waarbij je kunstzinnige en creatieve activiteiten gebruikt om je gevoelens te uiten en te verwerken.
Hierbij gebruik je materialen zoals verf, klei, hout en papier om je gevoelens en gedachten uit te drukken. Het gaat niet om het maken van een mooi kunstwerk, maar om het proces van het creëren.
In creatieve therapie kun je bijvoorbeeld schilderen om je frustratie te uiten, of tekenen om je angsten vorm te geven. Je hoeft geen kunstenaar te zijn; het gaat erom dat je je gevoelens op een andere manier kunt laten zien.
De psycholoog helpt je om te begrijpen wat je hebt gemaakt en wat dit betekent voor jouw emoties en ervaringen.
Ook kun je schrijven als middel om je gedachten en gevoelens te verkennen. Dit kan in de vorm van dagboekschrijven, gedichten maken of verhalen schrijven over je eigen leven.
Schrijftherapie kan je helpen om je gedachten te ordenen en helder te krijgen wat er in je omgaat. Het kan ook een manier zijn om pijnlijke herinneringen te verwerken en een plek te geven. De psycholoog begeleidt je bij het schrijven en helpt je om betekenis te geven aan wat je hebt geschreven.
Hoe Werkt Online Creatieve Therapie?
In creatieve therapie werk je online samen met een psycholoog. Je bespreekt eerst wat je wilt bereiken met de therapie. Dit kan van alles zijn, zoals beter omgaan met stress, meer zelfvertrouwen krijgen of gewoon een manier vinden om je gevoelens te uiten.
Tijdens de sessies ga je aan de slag met verschillende creatieve opdrachten. Misschien ga je schilderen om je boosheid te uiten, of gebruik je klei om je verdriet vorm te geven. Het kan ook zijn dat je samen met de psycholoog schrijft over je ervaringen. Wat je precies doet, hangt af van jouw behoeften en voorkeuren.
Waarom Creatieve Therapie?
Creatieve therapie kan op veel manieren helpen. Hier zijn een paar redenen waarom het zo effectief is:
-
Uitdrukken van Gevoelens: Sommige mensen vinden het moeilijk om over hun gevoelens te praten. Door te schilderen, te tekenen of te schrijven, kun je je gevoelens op een andere manier uiten.
-
Zelfvertrouwen Opbouwen: Creatief bezig zijn en iets moois maken kan je een gevoel van trots en voldoening geven. Dit kan je zelfvertrouwen een boost geven.
-
Ontspanning: Creatief werken kan heel ontspannend zijn. Het helpt je om even los te komen van je dagelijkse zorgen en je volledig te concentreren op wat je aan het doen bent.
-
Problemen Verwerken: Door je gevoelens en gedachten creatief te uiten, kun je ze beter begrijpen en een plek geven. Dit kan helpen om trauma’s en andere moeilijke ervaringen te verwerken.
-
Communicatie: Creatieve therapie kan ook helpen om beter te communiceren met anderen. Door samen te werken aan een project leer je luisteren naar elkaar en je ideeën te delen.
Begeleiding bij Zingevingsvragen
Als er iets heftigs gebeurt in je leven, ga je vaak nadenken over de zin van het leven. Een psycholoog kan je helpen bij het nadenken over zingeving. Belangrijke onderwerpen zoals levensvragen, ethiek, en levensfilosofie komen hierbij aan bod.
Een psycholoog luistert naar je verhaal en helpt je antwoorden te vinden op je vragen. Dit kan gaan over jezelf, je leven, en je relaties met anderen. Samen zoeken jullie naar manieren om weer grip te krijgen op je leven.
Levensvragen
Op moeilijke momenten kun je uit balans raken. Dit kan zorgen voor minder geluk en plezier in je leven. Iedereen vraagt zich vroeg of laat af hoe de pijn kan worden verminderd. Wanneer je een probleem hebt, komen gevoelens van pijn en lijden vaak sterk naar voren.
Bij crisissituaties, ziekte, of het verlies van een dierbare zoeken mensen vaak naar hun levensfilosofie. Dit geeft troost en helpt om met pijn en lijden om te gaan. Juist in deze moeilijke tijden ben je kwetsbaarder en blijf je rondlopen met vragen zonder duidelijk antwoord.
Vragen waarbij nadenken over zingeving kan helpen
-
Waarom overkomt mij dit en hoe kan ik verder leven?
-
Wat is de reden van mijn bestaan en voor wie leef ik eigenlijk?
-
Wie ben ik en wat wil ik met mijn leven?
-
Wat is mijn doel in het leven?
-
Wat heeft het voor zin dat bepaalde dingen in mijn leven gebeuren?
-
Hoe krijg ik de dingen gedaan die ik wil doen?
-
Hoe verder als mijn vroegere steun nu niet meer helpt?
-
Waar draait het om in mijn leven?
-
Wat betekenen kwetsbaarheid en eindigheid voor mij en mijn dierbaren?
Psychologische begeleiding bij zingevingsvragen helpt jou om jouw levensverhaal te verkennen. Samen met de psycholoog kijk je naar belangrijke momenten in jouw leven en hoe je daarop hebt gereageerd. Je gaat actief nadenken over jouw levensdoelen en wat echt belangrijk voor jou is. Hierbij ontwikkel je een persoonlijke levensfilosofie, gebaseerd op wat je hebt geleerd en wat voor jou van waarde is. Door praktische oefeningen en regelmatige gesprekken evalueer je hoe het gaat en pas je de aanpak aan waar nodig. Zo leer je om betekenis te vinden, richting te geven aan je leven en veerkrachtig om te gaan met moeilijke momenten.
Schematherapie
Schematherapie richt zich op het herkennen van je vervelende gevoelens en hardnekkige gewoontes, zodat je er meer controle over kunt krijgen of ze kunt veranderen.
Schematherapie helpt je begrijpen hoe je gedrag en gewoontes zijn ontstaan. Het is een vorm van therapie waarbij je gevoelens en emotionele behoeften centraal staan, evenals hoe je op dit moment met die behoeften omgaat. Je leert je emotionele behoeften te herkennen, te accepteren en erop in te spelen.
Emotionele basisbehoeften
Hoe je opgevoed bent, kan invloed hebben op het ontstaan van bepaalde patronen. Elk kind heeft basisbehoeften zoals veiligheid en geborgenheid, maar soms zijn die niet altijd vervuld om verschillende redenen. Dat kan op latere leeftijd problemen veroorzaken.
De belangrijkste basisbehoeften zijn:
-
Een veilige band hebben met anderen.
-
Duidelijke grenzen en richting krijgen.
-
Eigen keuzes kunnen maken en onafhankelijk zijn.
-
Spontaniteit en plezier kunnen uiten.
-
Vrijheid om je behoeften en emoties te uiten.
Wanneer tijdens je kindertijd één of meer van deze basisbehoeften niet zijn vervuld, kunnen negatieve patronen ontstaan. Er zijn 16 van zulke patronen onderzocht en benoemd, zoals emotioneel tekort, verlating, wantrouwen, sociale isolatie, minderwaardigheid, zelfopoffering en afhankelijkheid.
In bepaalde situaties worden deze gevoelens en patronen, ook wel schema's genoemd, steeds weer actief.
Een schemamodus is een bepaalde gemoedstoestand waarin je belandt als oude gevoelens weer opspelen in het heden. Dit kan merkbaar zijn doordat je stemming abrupt verandert, bijvoorbeeld door emotieloos te worden, boos te worden of kritisch op jezelf te zijn. Mensen in je omgeving kunnen dit opmerken. Als bepaalde schema's door een emotionele gebeurtenis tegelijk geactiveerd worden, kom je in een specifieke modus terecht.
Een schema kun je zien als een diepgewortelde overtuiging. Schemamodi zijn veranderlijke gemoedstoestanden die bepaald worden door actieve schema's op dat moment en hoe je omgaat met intense emoties. Voorbeelden van schemamodi zijn: eenzaam kind, boos kind, eisende ouder, afstandelijke beschermer of zelfverheerlijker.
Een specifieke schemamodus kan een krachtige manier van reageren zijn die ervoor zorgt dat je steeds tegen dezelfde problemen aanloopt. Dit kan een vicieuze cirkel creëren omdat je omgeving vaak merkt dat je boos, emotieloos of teruggetrokken bent.
Het doel van schematherapie is om je lang bestaande patronen te herkennen en inzicht te krijgen in je gevoelens en emotionele behoeften. Wat zijn jouw schema's en modi? Hoe beïnvloeden ze je reacties? Daarna kun je werken aan het doorbreken en veranderen van je vervelende gevoelens en gedragspatronen. Uiteindelijk hoop je gezonde schema's te ontwikkelen, zodat je minder vast komt te zitten en minder belemmerd wordt door negatieve gedachten over jezelf of anderen. Dit noemen we in schematherapie termen de 'gezonde volwassene'.
